0212 275 67 50

EĞİTİM BLOGU

FİNANS UZMANLIĞI VE MERKEZ BANKASI

Finans Uzmanlığı Eğitimlerimizde devamlı savunduğumuz bir husus var, iyi finansçı sadece finansı bilmeyecek, ekonomiyi, ekonominin dinamiklerini, muhasebeyi de çok iyi bilecek. Eğer bilirse fark yaratan Finans Uzmanı olur. Konuştuğunda herkes dinler, istediğini alır. Bu gün Finansın ülke finansının direği olan Merkez Bankasının görevlerinden rezerv tutma konusunu değerlendireceğiz.

Ülkelerin Merkez Bankaları neden uluslararası rezerv biriktirir? Rezervlerin Getirileri ve maliyetleri var mıdır? Önce bu duruma bir bakalım, konuyu da iyi anlamış oluruz.

 Neden rezerv tutulur?

 Uluslararası rezervlerin biriktirilmesinin en önemli sebebi, olası ekonomik krizlere karşılık tedbir almak amacıdır.

Rezerve ihtiyaç duyulacak iki farklı kriz yaşanabilir;

1-      Ülkenin ihracatı ithalatını karşılayamamaktadır ve ithalat için dövize ihtiyaç vardır, diğer taraftan ihraç ürünlerin hammaddesi ithal ürünler olabilir sonuç olarak ithalatın karşılanması için dövize ihtiyaç vardır. Bu noktada devlete ait olan uluslararası döviz rezervleri ithalatçıya kullandırılır ve ithalatın kesintisiz sağlanması mümkün olur.

2-      Dış borç krizidir. Ülkenizin dış borcu varsa, vadeler geldiğinde hazinenizin dövize erişimi gerekecektir. Hazine dövizi ya piyasadan toplar ya da doğrudan merkez bankası rezervlerinden alır. Yani hazinenin yerel para kaynaklarıyla yabancı para değiş tokuş yapılır ve borç taksiti 'servis edilir'. Böyle bir durumda hazine döviz bulamama durumuyla karşılaşırsa ülkeniz reputasyon kaybeder.

Sonuç olarak, olası tedbir olarak merkez bankanız rezerv tutar.

Yukarıda belirttiğimiz  2 sebebin dışında bir sebebp daha vardır bu sebep biraz daha spesifik sebeptir. Merkez bankası rezerv biriktir amacı ise kendi ülke parasını zayıflatarak ihracatı, büyümeyi ve istihdamı artırmayı hedefler  piyasadan yabancı para toplar. Bunu Çin ve Doğu Asya ülkeleri uzun süredir yapmaktadır. Bugünlerde iyice güçlenen 'yen'i zayıflatmak için Japon Merkez Bankası da aynı yola başvurmaktadır. Bu yolla başarılı olması ise zor görünmektedir. Başarılı bir operasyonu, krizin başlarında İsrail Merkez Bankası yapmıştır. Krizin başladığı dönemde İsrail'e akan büyük montanlı sermaye girişinin şekel üzerindeki değer kazandırıcı etkisini durdurmak için İsrail Merkez Bankası ucu açık büyük alımlar yapmıştır ve şekeli zayıflatmak konusunda başarılı da olmuştur.

Neden rezerv tutulmaz?

Madem bu kadar gereklidir neden dünyada birçok iktisatçı uluslararası rezerv tutmayı yanlış bulur? Yüksek uluslararası rezerv tutmanın hangi zararları vardır?

Cevap, maliyettir.

Merkez bankaları pek de iyi varlık yöneticileri değildir; genellikle rezervlerini en güvenli ve dolayısıyla az getirisi olan varlıklarda tutarlar: 'Rezerv para' (yani Amerikan Doları) ya da altın. Eğer şanslılarsa merkez bankası rezervlerinin büyük kısmını tuttukları para (dolar) diğer paralara göre değer kazanır. Ancak, ülkenin dış borçları da genellikle dolar ise pek de kazanç olmaz. Rezervler içinde nispeten düşük paya sahip olan altın için de genellikle benzeri durum geçerlidir.

Dolayısıyla, rezerv tutmak bir ülke açısından önemli bir maliyettir. Gelişmenizi finanse edebileceğiniz bir kaynak merkez bankasının kasasında veya yabancı bankalardaki düşük faizli hesaplarda atıl olarak beklemektedir.

TC MERKEZ BANKASININ DÖVİZ REZERVLERİNİN DAĞILIMI

MAYIS 2013

BANKALARIN ZORUNLU KARŞILIKLARI  :  69 MİLYAR DOLAR

YURT DIŞINDAKİ TÜRKLERİN DÖVİZLERİ : 6,5 MİLYAR DOLAR

  1. : 21 MİLYAR DOLAR

MERKEZ BANKASINA AİT DOLAR             :  37 MİLYAR DOLAR

  1. : 133,5 MİLYAR DOLAR

Bankalar Yurt dışından dövizle borçlanıp bu dövizi TL munzam karşılığı olarak MB ye yatırıyorlar, Ellerindeki TL’leri de müşterilerine kredi olarak kullandırıyorlar. Döviz rezervinin yüksek olmasının sebeplerinden biriside budur.

Gani ŞENGÜL
Genel Müdür Yrd.
ALTINYILDIZ MENSUCAT VE KONFEKSİYON FAB. A.Ş

“ Şirketlerin hedeflerine koşmalarında, sürdürülebilir karlılıklarının korumalarında, en önemli faktör nitelikli insan kaynağıdır. Çalışanlarımızın gelişen teknolojiye ayak uydurmaları, rekabette bir adım öne çıkmaları için ihtiyaç analizleri doğrultusunda dışarıdan alınan eğitimlere büyük önem veriyoruz. Bu doğrultuda Platform AKADEMİ’nin sunduğu eğitim hizmetlerini tercih ettik. Aldığımız eğitimlerin sonuçlarını değerlendirdiğimizde, ...

TAMAMLANAN KURUMSAL EĞİTİMLER